Het verdedigen van territoria is het verdedigen van het leven!
Van 16 tot en met 19 september vond in Bogotá, Colombia, een regionale bijeenkomst plaats over het gebruik van geografische informatiesystemen (GIS) ter bescherming van Inheemse territoria in Zuid- en Midden-Amerika.
De Nationale Commissie van Inheemse Territoria (CNTI) in Colombia was gastheer en ontving delegaties uit o.a. Colombia, Peru, Bolivia, Ecuador, Guatemala, Panama, Brazilië, Suriname en Guyana.
De sessies werden gehouden in het Instituto Geográfico Agustín Codazzi (IGAC).
Spirituele opening en technologische innovatie
De bijeenkomst werd geopend met een ceremonie door de Mamos van het Arhuaco-volk, waarin de diepe spirituele verbondenheid tussen land, herinnering en leven centraal stond. CNTI en het Observatorium voor Territoriale Rechten (ODTPI) presenteerden vervolgens de vooruitgang van het Inheemse Geografische Informatiesysteem (SIG-I).
Dit systeem combineert traditionele kennis met moderne technologie om autonomie, cultuurbehoud en bescherming van heilige plaatsen te ondersteunen. Daarnaast speelt het een cruciale rol in onderwijs, planning en de verdediging van collectieve rechten.
GIS: meer dan een hulpmiddel
Alle deelnemers waren het erover eens: GIS is niet slechts een technische tool, maar een hoeder van herinnering, rechten en leven. Het biedt Inheemse gemeenschappen een krachtig middel om hun territoria te verdedigen tegen toenemende bedreigingen en om te bouwen aan rechtvaardig bestuur, gebaseerd op zelfbeschikking.
Surinaamse inbreng
VIDS (Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname) bracht tijdens de bijeenkomst haar visie in over collectieve rechten en duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Hoewel de collectieve rechten van Inheemse volken in Suriname op het gebied van zelfbeschikking, land en bestuur nog geen wettelijke erkenning genieten, is tijdens de bijeenkomst het belang van een Territoriaal Monitoring- en Surveillance Systeem voor Inheemse Volken (IPTMS) nadrukkelijk onderstreept.
Dit systeem weerspiegelt de gezamenlijke inzet van Inheemse dorpsgemeenschappen om hun territoria zelfstandig te monitoren en te beschermen.
VIDS-vertegenwoordigers Cylene France en George Awankaroe benadrukten daarbij het belang van zelfbeschikking en ownership: Inheemse volken moeten zelf aan het roer staan bij de bescherming van hun leefgebieden.
Momenteel wordt dit principe in de praktijk gebracht via een project dat gericht is op de verdere ontwikkeling en implementatie van het IPTMS.
Vooruitblik: regionaal netwerk en samenwerking
Uit de discussies kwamen duidelijke vervolgstappen naar voren. Zo is voorgesteld om een regionaal netwerk op te richten ter versterking van Inheemse GIS-initiatieven, met nadruk op communicatie, belangenbehartiging en capaciteitsopbouw. Ook werd afgesproken om elkaar opnieuw te ontmoeten (vritueel) op 18 oktober 2025, tijdens World Nature Protection Day, om de samenwerking verder vorm te geven.
