Bezoek aan Galibi en gesprekken met de gemeenschap

Dat de groep zelf ook meer leert over de diverse realiteitssituaties van Inheemse en Tribale volken in de verschillende landen van het Amazonegebied worden er fysieke veldbezoeken aan deze gemeenschappen ingepland tijdens de Yutzu Group meetings.

In Suriname  werden daarom twee dorpen geselecteerd voor veldbezoeken: Nieuw-Aurora door VSG en Galibi door VIDS – de TF partners in Suriname- Tijdens het bezoek aan Galibi waren ook dorpshoofden aanwezig van bestuur VIDS, KLIM, OSIP en VSG. Er werd  gesproken met verschillende sleutelfiguren binnen de gemeenschap van Galibi, o.a de visserij coöperatie, Stidunal, touroperators/lodgehouders,over de ontwikkeling van Galibi en de verschillende uitdagingen waarmee ze geconfronteerd worden.

Presentaties over ontwikkeling en biodiversiteit

Dorpshoofd Pané gaf daarnaast als Traditioneel Gezag een uiteenzetting over de geschiedenis en ontwikkeling van Galibi, met aandacht voor onderwijs, visserij, toerisme en gezondheidszorg. Hij sprak ook over uitdagingen zoals klimaatverandering en de stijgende kosten van levensonderhoud. Daarnaast benadrukte hij dat de gemeenschap via stichtingen, vrouwenorganisatie en andere initiatieven zelf werkt aan ontwikkeling en vooruitgang. Ook dorpshoofd Selowin Alamijawari  benadrukte het belang van de visserijsector en  van de bescherming van de biodiversiteit.

Regionale samenwerking en culturele afsluiting

Tijdens de discussies stelden regionale vertegenwoordigers vragen over de ontwikkeling van de Inheemse dorpen en de rol van de overheid. Ook vroegen zij hoe wij zelf werken aan dorpsontwikkeling, ondanks het gebrek aan wettelijke erkenning van Inheemse rechten in Suriname. De aanwezigen benadrukten dat internationale principes zoals FPIC, collectieve grondenrechten en zelfbestuur essentieel blijven in de strijd voor erkenning.De dorpshoofden gaven  input op de gestelde vragen en zullen de aanbevelingen van de groep meenemen in hun werk. De Yutzu groep zal de verzamelde informatie verwerken en meenemen in hun advies naar Tenure Facility voor hun regionaal programma. De culturele groep Mutusji sloot de bijeenkomst af met een culturele avond, waarbij de gasten genoten van traditionele sambura..

Het bericht YUTZU Groep brengt bezoekt aan Galibi verscheen eerst op VIDS.

Van 16 tot en met 19 september vond in Bogotá, Colombia, een regionale bijeenkomst plaats over het gebruik van geografische informatiesystemen (GIS) ter bescherming van Inheemse territoria in Zuid- en Midden-Amerika.
De Nationale Commissie van Inheemse Territoria (CNTI) in Colombia was gastheer en ontving delegaties uit o.a. Colombia, Peru, Bolivia, Ecuador, Guatemala, Panama, Brazilië, Suriname en Guyana.

De sessies werden gehouden in het Instituto Geográfico Agustín Codazzi (IGAC).

Spirituele opening en technologische innovatie

De bijeenkomst werd geopend met een ceremonie door de Mamos van het Arhuaco-volk, waarin de diepe spirituele verbondenheid tussen land, herinnering en leven centraal stond. CNTI en het Observatorium voor Territoriale Rechten (ODTPI) presenteerden vervolgens de vooruitgang van het Inheemse Geografische Informatiesysteem (SIG-I).

Dit systeem combineert traditionele kennis met moderne technologie om autonomie, cultuurbehoud en bescherming van heilige plaatsen te ondersteunen. Daarnaast speelt het een cruciale rol in onderwijs, planning en de verdediging van collectieve rechten.

GIS: meer dan een hulpmiddel

Alle deelnemers waren het erover eens: GIS is niet slechts een technische tool, maar een hoeder van herinnering, rechten en leven. Het biedt Inheemse gemeenschappen een krachtig middel om hun territoria te verdedigen tegen toenemende bedreigingen en om te bouwen aan rechtvaardig bestuur, gebaseerd op zelfbeschikking.

Surinaamse inbreng

VIDS (Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname) bracht tijdens de bijeenkomst haar visie in over collectieve rechten en duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Hoewel de collectieve rechten van Inheemse volken in Suriname op het gebied van zelfbeschikking, land en bestuur nog geen wettelijke erkenning genieten, is tijdens de bijeenkomst het belang van een Territoriaal Monitoring- en Surveillance Systeem voor Inheemse Volken (IPTMS) nadrukkelijk onderstreept.

Dit systeem weerspiegelt de gezamenlijke inzet van Inheemse dorpsgemeenschappen om hun territoria zelfstandig te monitoren en te beschermen.

VIDS-vertegenwoordigers Cylene France en George Awankaroe benadrukten daarbij het belang van zelfbeschikking en ownership: Inheemse volken moeten zelf aan het roer staan bij de bescherming van hun leefgebieden.

Momenteel wordt dit principe in de praktijk gebracht via een project dat gericht is op de verdere ontwikkeling en implementatie van het IPTMS.

Vooruitblik: regionaal netwerk en samenwerking

Uit de discussies kwamen duidelijke vervolgstappen naar voren. Zo is voorgesteld om een regionaal netwerk op te richten ter versterking van Inheemse GIS-initiatieven, met nadruk op communicatie, belangenbehartiging en capaciteitsopbouw. Ook werd afgesproken om elkaar opnieuw te ontmoeten (vritueel) op 18 oktober 2025, tijdens World Nature Protection Day, om de samenwerking verder vorm te geven.

Het bericht GIS als krachtig wapen ter verdediging van Inheemse territoria verscheen eerst op VIDS.

Hoogtepunt: IV Mars van Inheemse Vrouwen

Op 7 augustus vond de IV Marcha das Mulheres Indígenas plaats, georganiseerd door Anmiga. Het thema van dit jaar was:

“Ons lichaam, ons territorium – Verbindingen van volharding: de stem van Inheemse vrouwen van het Amazonegebied”.

Deze mars bracht duizenden vrouwen uit het hele Amazonegebied samen om hun strijd zichtbaar te maken voor de bescherming van hun gebieden, rechten en culturen.

Belangrijke thema’s tijdens de bijeenkomst

Tijdens de bijeenkomsten en de mars kwamen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:

• Stoppen van gendergerelateerd geweld tegen Inheemse vrouwen en meisjes
  
• Vergroten van de vertegenwoordiging van vrouwen in leiderschaps- en beleidsposities
  
• Versterken van de stem van Inheemse gemeenschappen
  
• Het belang van verhalen als krachtbron
  
• Demarcatie voor bescherming van woon- en leefgebieden
  
• De rol van Inheemse vrouwen in COP30, met nadruk op een genderperspectief
  

Stem uit Suriname

Shylina Lingaard ziet de deelname als “een belangrijke stap in de regionale samenwerking en bewustwording van collectieve rechten, rollen en uitdagingen van Inheemse vrouwen.”

Dorpshoofd Margriet Biswane benadrukt:
“Vrouwen in het Amazonegebied ervaren dezelfde uitdagingen – als vrouw, als leider en als beschermer van hun grondgebied. Deze reis heeft bevestigd dat wij niet alleen zijn in onze strijd: hun stem is van mij, en mijn stem is van hun.”

Historische stap in Brazilië

In Brazilië markeert deze regeringsperiode een historisch keerpunt: voor het eerst is er een Ministerie voor Inheemse Volken, geleid door een vrouw – Sônia Guajajara. Haar leiderschap symboliseert hoop, kracht en een nieuwe fase in de erkenning én versterking van de rechten van Inheemse volken en vrouwen wereldwijd.

Het bericht VIDS vertegenwoordigt Suriname bij IV Mars van Inheemse Vrouwen in Brasília verscheen eerst op VIDS.

Hij benadrukt dat de Inheemse volken niet aan de zijlijn mogen staan wanneer het gaat om het beheren van gebieden die voor hen heilig en cultureel belangrijk zijn. “Free, Prior and Informed Consent” (Vrije, Voorafgaande en Geïnformeerde Toestemming) is geen gunst – het is een recht. Dat betekent dat Inheemse gemeenschappen eerst, volledig geïnformeerd en zonder druk, moeten kunnen meebeslissen voordat een gebied op de Werelderfgoedlijst komt of wordt aangepast.

Max verwees ook naar een belangrijk rapport dat werd opgesteld na een expertbijeenkomst in Genève (januari 2024). Dit Outcome Document bevat aanbevelingen vanuit Inheemse gemeenschappen wereldwijd en is nu officieel ingediend bij het Werelderfgoedcentrum. Het zal binnenkort beschikbaar zijn via de website van het Forum en hopelijk ook via UNESCO zelf.

Het bericht Statement namens Inheemse Volken bij UNESCO Wereld Erfgoed Vergadering verscheen eerst op VIDS.

“Voorheen zijn delen van het dorpsgebied afgepakt of bezet door niet-inheemsen, waardoor een groot deel van het historisch grondgebied verloren is gegaan. Met deze demarcatie moet dat worden rechtgezet. Alle oorspronkelijke gronden moeten in kaart worden gebracht,” zegt Tjon bij de start van een recent gehouden vijfdaagse training over het gebruik van het Global Positioning System (GPS) en het Geographic Information System (GIS).

De trainingssessies werden verzorgd door George Awankaroe, medewerker van Bureau VIDS. De organisatie houdt zich sinds 1999 bezig met het demarqueren van inheemse grondgebieden.

“De training is goed en vlot verlopen”, zegt Awankaroe. In de eerste twee dagen leerden de deelnemers hoe ze geografische gegevens in het veld kunnen verzamelen met behulp van GPS-apparatuur. Op de derde dag kregen zij instructie in het opslaan en analyseren van de verzamelde data in een database, met als doel deze om te zetten in kaarten.

Deelnemers werkten op hun eigen laptops, waarop zij de benodigde software installeerden. Op de vierde dag volgde een praktijkgerichte fieldtrip naar twee gebieden om de opgedane kennis toe te passen. “We konden slechts een halve dag in het veld blijven vanwege hevige regenval, maar desondanks zijn er toch enkele meetpunten verzameld. Deze gegevens zijn op de laatste dag verwerkt en opgeslagen,” zegt Awankaroe.Om de totstandkoming van de demarcatiekaart te ondersteunen zijn onlangs ook dorpelingen van Bernharddorp, onder begeleiding van Bureau VIDS, opgeleid tot lokale onderzoekers om historisch onderzoek te verrichten binnen hun traditioneel grondgebied. Zij kregen de opdracht verhalen, kennis en feiten te verzamelen over onder andere oude woonlocaties, begraafplaatsen, rivieren, kreken, jachtgebieden, visgronden en verzamelplaatsen.

Het bericht Bernharddorp zet duidelijke stap naar wettelijke erkenning grondgebied verscheen eerst op VIDS.

“Deze training was echt nodig, omdat we ouderen hebben die kennis hebben en verhalen kennen over ons gebied en die informatie mag niet verloren gaan. Dat is hard nodig om als bewijs te dienen en het gaat onze demarcatiekaart goed aanvullen”, zegt Clarise Moera-Awalie, dorpshoofd van Pikin Saron. In dit dorp werd op 7 en 8 mei  de training “Het vastleggen van Inheemse mondeling geschiedenis” gehouden. De lokale onderzoekers zijn hierbij bewust gemaakt van het demarcatieproject en dat onderzoek naar de geschiedenis van de gemeenschap onlosmakelijk is hiervan. Er is aangegeven hoe de kaart en historische informatie elkaar moeten aanvullen om bewijs te leveren van de verbondenheid van de gemeenschap met het afgebakende gebied. De GPS-mappers en lokale onderzoekers dienen met elkaar samen te werken, omdat de verhalen een aanvulling zijn op de markeringen op de demarcatiekaart.

De desbetreffende training is onderdeel van een project over het veiligstellen en beschermen van de collectieve landrechten van meer dan 4600 Inheemsen in geselecteerde regio’s verspreid over ongeveer 18 dorpen. “Onze historische informatie die in een boek vervat zal worden en de demarcatiekaart zullen onze case voor de wettelijke erkenning van onze grondenrechten versterken”, zegt dorpshoofd Moera-Awalie. Ze ziet graag dat het historische onderzoek in het Pikin Saron gebied liever vandaag dan morgen wordt gedaan. “Ik heb vernomen dat onze mensen ook hebben gewoond in het Maripaston gebied, maar daar wordt nu aan goudwinning gedaan en ik vrees dat het bewijs vernietigd is”, zegt het dorpshoofd.

VIDS benadrukt dat het recht van Inheemse volken op hun historische grondgebieden is vastgelegd in verschillende verdragen en verklaringen. Enkele hiervan zijn de Verklaring van de Verenigde Naties over Rechten van Inheemse Volken (UNDRIP), Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten en het Verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO). Los hiervan is de staat Suriname in de zaak van de Kaliña en Lokono volken veroordeeld door het Inter-Amerikaanse Hof voor de Rechten van de Mens. Er is erop gewezen dat Suriname de rechten van deze volken heeft geschonden door hun land niet juridisch af te bakenen en door mijnbouwactiviteiten toe te staan zonder met hen af te stemmen. Het hof heeft de staat verplicht om maatregelen te nemen om deze rechten te waarborgen.

Het bericht Lokale bewoners klaargestoomd voor historisch onderzoek dorpen Para-West verscheen eerst op VIDS.

Woorden van Sathyam Noersalim, medewerker bij Bureau VIDS, over de (afgelopen) zaterdag (19 april 2025) gehouden activiteit in Korhopa (Matta), genaamd ‘Bewustwording Inheemse rechten en energietransitie in Korhopa (Matta)‘. Dit evenement, dat redelijk goed is bezocht door onder andere de gemeenschap van Matta, is georganiseerd door VIDS in samenwerking met Stichting Wetenschappelijke Informatie (SWI).

De activiteit is onderdeel van het project Meaningful participation of Indigenous peoples in Suriname in sustainable-energy-policymaking and campaigning towards a just energy transition en is gericht op rechtvaardige energieoplossingen voor Inheemse gemeenschappen. De VIDS beoogt hiermee de versterking van de effectieve deelname van Inheemse volken aan discussies en beleidsprocessen over energietransitie. In dit verband wordt de nadruk gelegd op risico’s en de gevolgen van bestaande en nieuwe extractieve industrieën (zoals olie, goud, bauxiet en hout) voor Inheemse gemeenschappen. Uiteindelijk worden oplossingen en acties vanuit een Inheems perspectief voorgesteld.

Noersalim hield zaterdag in dat kader een presentatie over Inheemse rechten, grondbeheer en toekomstperspectieven. Het betreft onder andere de wettelijke erkenning van collectieve rechten, zelfbeschikking over land, hulpbronnen en ontwikkeling en bedreigingen van buitenaf zoals mijnbouw en houtkap. Door zich lokaal te mobiliseren kan de gemeenschap pressie uitoefenen op beleidsmakers voor het realiseren van deze rechten.

Verder heeft Sharmaine Artist, die het team van VIDS en SWI bijstaat, een korte workshop gehouden over lokale ondernemerschap en energietransitie. De aanwezigen werden verdeeld in groepen en hebben over deze onderwerpen elk een presentatie gehouden. Voor vele mensen zijn zonne-energie en biomassa duurzame alternatieven. Ook bevolen ze ondernemerschap aan zoals ecotoerisme en landbouw. Verder mochten lokale ondernemers hun succesverhalen delen met de gemeenschap.

Wendeline Sabajo, dorpshoofd van Korhopa, prees de activiteit aangezien drie belangrijke onderwerpen namelijk collectieve rechten, rechtvaardige energietransitie en ondernemerschap ter sprake kwamen. De mensen worden onder andere bewust van hun rechtspositie. “De mensen krijgen informatie, waardoor zij ook een goede bijdrage kunnen leveren aan de verdere ontwikkeling van onze gemeenschap”, zei Sabajo.

Het bericht Rechtvaardige Energietransitie Inheemse Gemeenschappen Een Must verscheen eerst op VIDS.

“Wij, beheerders en beschermers van onze grondgebieden eisen dat het verdere proces onmiddellijk wordt stopgezet en wordt overgegaan tot herziening van alle componenten en stappen.”

Dat staat in een gezamenlijke brief van de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) en KAMPOS Samenwerkingsverband van Tribale Volken in Suriname. Het schrijven is naar de regering gestuurd. Indien de regering niet reageert om de verkoop van carbon credits stop te zetten, zijn de organisaties genoodzaakt verdere stappen te ondernemen.  Ook desbetreffende internationale organisaties zullen op de hoogte gesteld worden van de manier waarop Suriname denkt de carbonmarkt te betreden, met opzij-zetting van de rechten van Inheemse en Tribale volken.

De traditionele gezagsorganen van Inheemse en Tribale volken hekelen dat de Staat carbon credits ten verkoop aanbiedt zonder naleving van het recht op free, prior and informed consent (FPIC) en erkenning van de collectieve eigendomsrechten over hun voorouderlijke grondgebieden. De bossen zijn onderdeel hiervan.

“Voor de zoveelste keer laat de regering hiermee blijken hoe weinig weet zij heeft over en respect toont voor de rechten van Inheemse en Tribale volken”, benadrukken VIDS en KAMPOS. Zij wijzen erop dat hun rechten internationaal zijn erkend, inclusief door het Klimaatverdrag en Parijs Akkoord alsook in de vonnissen van het Inter-Amerikaans Hof voor Mensenrechten tegen de Staat Suriname.

“Dit zijn juridisch bindende verplichtingen en geen wenselijkheden. We zijn rechthebbenden en niet slechts belanghebbenden en dienen als zodanig benaderd te worden”, aldus VIDS en KAMPOS.

Het bericht Inheemse en Tribale volken eisen stopzetting carbon credit overeenkomsten verscheen eerst op VIDS.

Hij heeft een niet-aflatende strijd gevoerd voor de erkenning en respectering van de collectieve rechten van Inheemse en Tribale volken in Suriname, als voorzitter van VIDS sinds 2017, oud-voorzitter van onze regionale werkarm OSIP en voorzitter van de Amazone Partij Suriname (APS).

Het bericht OVERLIJDENSBERICHT KAPITEIN THEO B. JUBITANA verscheen eerst op VIDS.

Joan van der Bosch is kleindochter van opa Frans Comvalius, de stichter van Pikin Poika. In 2004 werd door haar dorpelingen een beroep op Joan gedaan om dorpshoofd te worden. Zij heeft erover moeten nadenken want op dat moment woonde ze met haar man en zoontje in Paramaribo en voor haar was het geen optie om in de stad te blijven wonen als ze dorpshoofd zou worden. De verhuizing terug naar haar dorp waar haar ouders, zussen en broers nog woonden was geen zware beslissing voor haar maar betekende natuurlijk wel wat voor haar gezin. Echter, eenmaal tot dorpshoofd aangewezen duurde het niet lang voordat haar huisje in het dorp was opgezet en het gezin kon verhuizen.

Wereldwijd worden vrouwen achtergesteld ten op zichte van mannen, omdat zij vrouw zijn, dus worden zij gediscrimineerd alleen op grond van hun sekse. Inheemse vrouwen hebben een driedubbele achterstand, namelijk worden zij achtergesteld omdat zij vrouw zijn, omdat zij in armoede leven, en vanwege hun inheemse identiteit. Dit geldt voor alle inheemse en tribale volken, overal ter wereld en Suriname is helaas geen uitzondering. Over armoede, kan worden geredetwist, er zijn voldoende inheemse vrouwen die zullen ontkennen dat zij arm zijn omdat zij stellen dat zij alles hebben wat zij nodig hebben. Als we echter de definities gebruiken waarmee globaal armoede wordt aangeduid leven ook inheemse vrouwen in Suriname in armoede. Een van de oorzaken daarvan is omdat inheemse volken nog steeds niet over wettelijk erkende grondenrechten beschikken waardoor zij in bestaansonzekerheid leven. Het zijn immers vrouwen die gebruik maken van het land om voedselgewassen te planten voor het onderhoud van hun kinderen. Het gronduitgiftebeleid in Suriname en het feit dat inheemse en overigens ook tribale volken volgens de Surinaamse wetgeving op domeingrond wonen en leven, maakt hen bij wijze van spreken vogelvrij. Gelukkig zijn er erkende internationale rechten zoals rechten van de vrouw en ook de rechten van inheemse volken. Deze rechten heeft het dorpshoofd goed tot zich genomen tijdens de trainingen, workshops en conferenties die zij nationaal en internationaal in VIDS verband volgde. Ook bestudeerde Joan van der Bosch de rechten goed toen zij haar HBO opleiding ‘Higher Vocational Education -IBAS, Institute Civil Administrator Suriname-’ volgde. Deze studie rondde zij in 2016 goed af en momenteel is zij Adjunct District Secretaris en werkzaam als, en beëdigd Ressortleider Noord bij het districtscommissariaat te Para. Joan van der Bosch laat zich niet de stempel opdrukken van die driedubbel achtergestelde vrouw en heeft zich daar los van gemaakt, met alle overtuiging en kracht die zij toentertijd van haar volk kreeg bij haar aanwijzing als dorpshoofd. Zij is thans een voorbeeld voor niet alleen inheemse-, maar alle vrouwen in Suriname!

Joan heeft zich sterk gemaakt voor het verkrijgen van eenmaal 24 uur elektrificatie en stromend water in Pikin Poika. Het dorp, gelegen op ongeveer 40 minuten rijden vanaf Lelydorp, werd middels projectactiviteiten die zij samen met het nabijgelegen dorp Santigron uitvoerde, resp. in 2005 en 2014 voltooid. In het dorp zijn veel jongeren aanwezig en toen bleek dat de werkloosheid hoog was, heeft zij zich ingezet om jobs voor de jongelieden te vinden hetgeen haar lukte in de bananensector.

De vrouwen die al in de hand-craft sector actief waren versterken zij door een project te schrijven waarin trainingen aan de vrouwen werden aangeboden om de kwaliteit van hun producten te verhogen maar ook hoe om te gaan met financiële middelen, het doen van investeringen etc.

Joan vindt de contacten met andere dorpen belangrijk. Ze stimuleert en faciliteert deelname aan inheemse voerbaltoernooien en deelname van de onderneemsters aan inheemse markten zoals in de Palmentuin tijdens de Dag der Inheemsen. Binnen de organisatie VIDS is zij een van de actievere dorpshoofden. Inmiddels heeft zij er ook voor gezorgd dat VIDS samen met haar dorpelingen haar woon- en leefgebied in kaart heeft gebracht. Verder heeft zij gezorgd voor schoolvervoer en optimaal staatsvervoer en kunnen alle kinderen onderwijs genieten. Zij zet zich als bestuurslid ook in voor andere dorpen en reist regelmatig met haar collega dorpshoofden naar een dorp om daar aanwezig te zijn bij bijzondere gebeurtenissen of om te bemiddelen in complexe dorpsaangelegenheden. Haar kennis over de rechten van inheemse volken, haar vaardigheden om die kennis ook toe te passen en haar welbespraaktheid maakt dat zij heel goed in staat is zaken aan de kaak te stellen en daar deinst zij ook niet voor terug.

Ten tijde van ernstige aangelegenheden met betrekking tot het woon- en leefgebied van Pikin Poika heeft Joan van der Bosch met haar bestuur en dorpelingen flink van zich laten horen. Het deel van het leefgebied dat aansluit op de Saramaccarivier en dus toegang tot de rivier bood en waar men jaagde, werd zonder enig overleg door de overheid afgestaan aan een, wat later bleek, verkavelaar. Voordat het dorp het in de gaten had werden er beheersdaden uitgevoerd en op het moment dat deze zaken zichtbaar werden voerde het dorpshoofd onderzoek uit en bleek een deel van het dorpsgebied weggegeven te zijn. Later bleek dit een politieke loyalist van een regerende partij te zijn. Dat maakte het moeilijk om het proces van de woningbouw stop te zetten. Pikin Poika kwam vaker in het nieuws vanwege de blokkade van de weg die dwars door het dorp naar het nieuwbouw wooncomplex loopt. Aan het einde van de enige dorpsweg kwam een hoge poort te staan, hetgeen aanduidt dat dorpelingen niet welkom waren. De blokkade van de dorpsweg door de bewoners van Pikin Poika heeft enkele kopers wel ontmoedigd om een perceel te kopen of over te gaan tot bouwactiviteiten, en anderen tegengehouden om er daadwerkelijk te gaan wonen. Echter het feit is dat er nog steeds beheersdaden worden uitgevoerd in het gebied van Pikin Poika en de poort met hekwerk is er ook nog steeds.

Het was dan ook niet fijn dat het dorpshoofd van Pikin Poika, Joan van der Bosch, nu ruim een week geleden via haar basja’s moest vernemen dat de minister van Openbare Werken een bezoek zou brengen aan haar dorp, en nog wel om ceremonieel het startsein te geven aan werkzaamheden voor het beleggen van de dorpsweg. De aanwezigheid van het dorpshoofd was duidelijk niet gewenst, want de basja’s werden uitgenodigd met de nadrukkelijke mededeling dat de komst van het dorpshoofd niet nodig was. Dorpshoofd van der Bosch wil aannemen dat de minister van OW, hoe schandelijk dat ook is, mogelijk onbekend is met de normen, gebruiken en de rechten van inheemse volken. Echter de minister werd bijgestaan door een politieke loyalist die optreedt als coördinator van dit infrastructureel project. De heer Martin Misiedjan, voormalig minister van Justitie en Politie en inwoner van het buurdorp Santigron, is van Marron afkomst en kent de tradities en gewoonten van inheemse en tribale volken. Ondanks dat hij als jurist de rechten van inheemse en tribale volken heeft bestudeerd heeft hij hiermee alle normen overtreden. Hij heeft geen acht geslagen op het recht van Free Prior and Informed Consent (FPIC), het recht van inheemse volken om voorafgaand en weloverwogen in te stemmen met projecten die van invloed zijn op hun gemeenschap zonder enige vorm van drukuitoefening. Dorpshoofd van de Bosch is natuurlijk zeer bewust van alle regels die zijn overtreden en is sinds het afgelopen weekend actief om haar misnoegen over de gang van zaken kenbaar te maken. Ondertussen ging de belegging van de dorpsweg in volle gang voort waarbij een

kleuter die nietsvermoedend aan het spelen was, bijna werd overreden door een grote beladen truck. Het dorpshoofd had geen kans om vooraf met haar dorpelingen te overleggen en dus ook niet om hen te waarschuwen voor de veranderende situatie en de gevolgen voor de dorpelingen.

Dit alles waren zacht gezegd, onaangename zaken die zich eerder deze week afspeelden. Echter werd de hele kwestie nog onaangenamer, en feitelijk ronduit bedreigend, vol miskenning en aantasting van de rechtspositie van inheemse volken, toen zonder medeweten van het traditioneel gezag, op aanwijzing van een dorpeling, de coördinator van het project met goedkeuring van de minister, opdracht gaf tot het open stoten van een smal weggetje naar de kreek, de geboorteplaats van bekende inheemse sjamanen en voorouders van Pikin Poika, een plek die als heilig door de dorpelingen wordt aangeduid. Na herhaaldelijke pogingen van het dorpshoofd lukte het om de bestuurder van het zwaar materieel te stoppen. Echter hervatte deze operator van de machine, in opdracht van de projectcoördinator steeds weer het werk en zo werd het gezag van het dorpshoofd opnieuw ondermijnd met ondersteuning van de overheid.

Het gevolg is vernietiging van het bos van Pikin Poika, het toegankelijk maken van een heilige plaats van Pikin Poika met als gevolg verstoring, en onrust. Onrust omdat in het dorp tweedeling is ontstaan doordat politieke loyalisten die wel achter de beheersdaden staan bedreigende taal uiten naar het dorpshoofd en haar basja’s en dorpelingen; het traditioneel gezag noch door werknemers, politiedienst, projectcoördinator, noch door andere overheidswerknemers en politieke loyalisten wordt gerespecteerd; en er niet gehandeld is volgens de internationale rechten van inheemse volken met name het recht op FPIC. Ook nu toont Joan van der Bosch daadkracht en ondanks de grote politieke druk, besluit zij strijd te voeren tegen het machtscentrum, de overheid en politieke loyalisten zoals de projectcoördinator. Zij wil graag iedereen oproepen deze strijd, die zij in alle oprechtheid voert, te ondersteunen. Voor alle inheemse en tribale volken is het van belang omdat als dit wordt toegestaan, hun dorp het volgende ‘slachtoffer’ kan zijn; maar ook voor alle Surinamers is het belangrijk omdat Suriname een democratische rechtsstaat is die verdragen en verklaringen bij de Verenigde Naties heeft ondertekend en als die niet worden nageleefd Suriname tot een anarchistische staat kunnen maken.

Dorpshoofd Joan van der Bosch is een zelfstandige, hardwerkende vrouw, een kritische leider en trotse moeder van Romario (thans lasser van beroep) en verdient ons aller aandacht en support.

TOON OOK DAADKRACHT- GEEF ONDERSTEUNING AAN DEZE INHEEMSE VOORBEELDVROUW

(Stuur haar een FB power; kom foto’s, beelden maken in haar dorp en maak je -social-mediaberichten; organiseer een rally; schrijf een petitie; eis behoorlijke verkiezingscampagnes; doe wat je kan ECHTER ALTIJD IN OVERLEG MET HET DORPSHOOFD)

In kader van internationale dag van de vrouw, echter niet alleen op 8 maart!

Het bericht INTERNATIONALE DAG VAN DE VROUW – DORPSHOOFD VAN PIKIN POIKA – MARGRIET JOAN VAN DER BOSCH verscheen eerst op VIDS.