Personen uit de dorpen Bigi Poika, Pikin Saron en Tibiti (Sipaliwini) zijn onlangs onder begeleiding van Bureau VIDS getraind tot lokale onderzoekers om historisch onderzoek te doen in hun traditioneel grondgebied. Zij hebben als taak om verhalen, kennis en feiten te verzamelen van onder andere oude woon- en begraafplaatsen, rivieren, kreken, jacht-, vis- en verzamelplekken. Deze dienen hun demarcatiekaart (die momenteel vervaardigd wordt) tot leven te wekken en aan te vullen.
“Deze training was echt nodig, omdat we ouderen hebben die kennis hebben en verhalen kennen over ons gebied en die informatie mag niet verloren gaan. Dat is hard nodig om als bewijs te dienen en het gaat onze demarcatiekaart goed aanvullen”, zegt Clarise Moera-Awalie, dorpshoofd van Pikin Saron. In dit dorp werd op 7 en 8 mei de training “Het vastleggen van Inheemse mondeling geschiedenis” gehouden. De lokale onderzoekers zijn hierbij bewust gemaakt van het demarcatieproject en dat onderzoek naar de geschiedenis van de gemeenschap onlosmakelijk is hiervan. Er is aangegeven hoe de kaart en historische informatie elkaar moeten aanvullen om bewijs te leveren van de verbondenheid van de gemeenschap met het afgebakende gebied. De GPS-mappers en lokale onderzoekers dienen met elkaar samen te werken, omdat de verhalen een aanvulling zijn op de markeringen op de demarcatiekaart.
De desbetreffende training is onderdeel van een project over het veiligstellen en beschermen van de collectieve landrechten van meer dan 4600 Inheemsen in geselecteerde regio’s verspreid over ongeveer 18 dorpen. “Onze historische informatie die in een boek vervat zal worden en de demarcatiekaart zullen onze case voor de wettelijke erkenning van onze grondenrechten versterken”, zegt dorpshoofd Moera-Awalie. Ze ziet graag dat het historische onderzoek in het Pikin Saron gebied liever vandaag dan morgen wordt gedaan. “Ik heb vernomen dat onze mensen ook hebben gewoond in het Maripaston gebied, maar daar wordt nu aan goudwinning gedaan en ik vrees dat het bewijs vernietigd is”, zegt het dorpshoofd.
VIDS benadrukt dat het recht van Inheemse volken op hun historische grondgebieden is vastgelegd in verschillende verdragen en verklaringen. Enkele hiervan zijn de Verklaring van de Verenigde Naties over Rechten van Inheemse Volken (UNDRIP), Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten en het Verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO). Los hiervan is de staat Suriname in de zaak van de Kaliña en Lokono volken veroordeeld door het Inter-Amerikaanse Hof voor de Rechten van de Mens. Er is erop gewezen dat Suriname de rechten van deze volken heeft geschonden door hun land niet juridisch af te bakenen en door mijnbouwactiviteiten toe te staan zonder met hen af te stemmen. Het hof heeft de staat verplicht om maatregelen te nemen om deze rechten te waarborgen.
